Beslissing eerstejaars Ziektewetbeoordeling via de Rechter

Gepubliceerd op: 12-08-2026

Eerder schreven wij over de opvallende en onrechtmatige keuze van UWV om de beperkte beoordelingscapaciteit voor eerstejaars Ziektewetbeoordelingen (EZWb) gericht in te zetten voor eigenrisicodragers Ziektewet die zijn aangesloten bij drie proefpartijen, t.w. Acture, HCS of Robidus. Voor werkgevers die niet bij een van deze drie proefpartijen zijn aangesloten, verandert er ondertussen weinig aan de praktijk: onzekerheid en vertraging blijven de norm.

De huidige stand van zaken bij UWV

Sinds 1 mei 2026 voert UWV de eerstejaars ZW-beoordelingen voor eigenrisicodragers Ziektewet uitsluitend nog gericht uit voor werkgevers die zijn gerelateerd aan drie private uitvoerders. De drie private uitvoerders leveren op basis van een met UWV afgestemde screening dossiers aan van werknemers bij wie een grote kans bestaat dat zij op korte termijn uit de Ziektewet stromen. Op deze manier zet UWV de schaarse beoordelingscapaciteit daar in waar de kans op uitstroom, en dus op schadebeperking voor de betrokken werkgever, het grootst is.

In de periode van 1 mei tot en met 31 december 2026 voert UWV op deze wijze 3.400 EZWb's uit. In september volgt een evaluatie, waarna UWV de werkwijze mogelijk ook openstelt voor andere partijen, in afstemming met het Platform Private Uitvoerders Sociale Zekerheid, de ABU en de NBBU. Tot die tijd geldt: werkgevers die niet bij een van de drie proefpartijen zijn aangesloten, staan feitelijk achteraan in de rij. Een ongelooflijke en onrechtmatige situatie.

Wat dit betekent voor uw organisatie

Voor eigenrisicodragers ZW die geen aansluiting hebben bij één van de drie proefpartijen, blijft de kernvraag onveranderd: wanneer neemt UWV een beslissing op de eerstejaars ZW-beoordeling? Zolang die beslissing uitblijft, blijft ook de onzekerheid bestaan over de vraag of de Ziektewetlasten van de betreffende werknemer nog voor rekening van de werkgever komen of dat instroom in de WIA aan de orde is. Dat raakt direct de financiële planning en de re-integratie-inspanningen van de werkgever. Ook voor publiek verzekerde werkgevers stijgen de kosten alleen maar verder. ZW-uitkeringen lopen te lang door, ZW-lasten stijgen en daarmee ook de gedifferentieerde ZW-premie die werkgevers betalen. Om maar over de ZW-gerechtigde zelf te zwijgen, deze moet lange tijd wachten op duidelijkheid met alle gevolgen van dien; vertraging in re-integratietrajecten, staken van inspanningen door UWV en re-integratiepartners en vooral, grote onzekerheid.

Bij Equivalence laten wij het bij een achterstand niet aankomen op afwachten. Wij zetten voor onze klanten twee instrumenten gericht in: het indienen van schadeclaims wanneer UWV door trage of onjuiste besluitvorming financieel nadeel veroorzaakt, en het volledig doorlopen van de procedure fictieve weigering wanneer UWV de wettelijke beslistermijn overschrijdt.

De procedure fictieve weigering

De Wet dwangsom en beroep bij niet tijdig beslissen (artikelen 4:17 tot en met 4:20 Awb) geeft werkgevers en werknemers een concreet handvat wanneer UWV de beslistermijn overschrijdt. Equivalence stelt UWV schriftelijk in gebreke en wanneer een besluit uitblijft, dan stellen wij namens de klant beroep in wegens niet tijdig beslissen bij de bestuursrechter. Deze route is geen formaliteit maar zet UWV onder een reële, juridisch afdwingbare tijdsdruk en voorkomt dat een dossier onbeperkt blijft liggen. De procedures leveren resultaat; alsnog volgt er een besluit of dwangsomvergoeding.

Waarom nu handelen

Zolang UWV de EZWb-capaciteit gericht houdt op enkel de drie proefpartijen, en pas na de evaluatie in september beslist over eventuele uitbreiding, blijft de achterstand voor overige eigenrisicodragers ZW een reëel financieel risico. Wachten op een evaluatie waarvan de uitkomst nog niet vaststaat, is voor de meeste werkgevers geen verantwoorde strategie. Actief bewaken van beslistermijnen, tijdig in gebreke stellen en waar nodig doorprocederen tot en met de rechterlijke dwangsom, voorkomt dat de rekening van UWV's capaciteitsprobleem eenzijdig bij uw organisatie terechtkomt.

Equivalence begeleidt werkgevers dagelijks in dit soort trajecten: van het volledig uitvoeren van het ZW- en WGA- eigenrisicodragerschap, bewaken van termijnen tot het volledig doorlopen van de procedure fictieve weigering en het claimen van geleden schade. Wilt u weten hoe uw lopende ZW- en WIA-dossiers bij UWV ervoor staan en of actie op zijn plaats is?

Meer informatie