Ultimatum kabinet Jetten door FNV, CNV en VCP
FNV, CNV en VCP hebben het kabinet-Jetten een ultimatum gesteld naar aanleiding van het coalitieakkoord van 30 januari 2026. Als het kabinet de voorgestelde bezuinigingen op de WW, WIA en AOW niet binnen twee weken van tafel haalt, zullen er acties door heel Nederland volgen.
De vakbonden eisen dat de plannen om de WW en WIA te versoberen en het maximumdagloon te verlagen en de versnelde verhoging van de AOW-leeftijd worden geschrapt. Mocht het kabinet niet aan de eisen tegemoetkomen, dan volgen vanaf 30 mei 2026 collectieve acties, waarbij stakingen en werkonderbrekingen niet worden uitgesloten.
De plannen uit het coalitieakkoord
Het coalitieakkoord ‘Aan de slag’ (D66, VVD, CDA) bevat een reeks ingrijpende maatregelen op het terrein van sociale zekerheid die van belang zijn voor werkgevers en werknemers.
WW: van twee jaar naar één jaar
De maximale duur van de WW-uitkering wordt flink verkort: van twee jaar naar één jaar. De uitkering wordt in de eerste maanden iets hoger, maar dat voordeel is minimaal. Daarnaast verandert de opbouw van het recht: per gewerkt jaar bouw je straks een halve maand WW-recht op in plaats van een volle maand zoals nu het geval is.
IVA: afschaffing voor nieuwe gevallen per 2030
Een van de meest ingrijpende maatregelen is het voornemen om de IVA (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) af te schaffen voor nieuwe gevallen. Werknemers die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn, gaan dan onder de WGA vallen. Wie straks via de WGA een uitkering ontvangt in plaats van via de IVA, ontvangt 70% van het WIA-maandloon in plaats van de huidige 75%. Dit leidt tot een inkomensverlies van 5 procentpunt voor nieuwe gevallen vanaf 2030 en wellicht ook tot het verlies van andere zekerheden zoals de verstrekking van een hypotheek. Bestaande IVA-gerechtigden behouden volgens de plannen hun uitkering tot aan de AOW-leeftijd.
Verlaging maximumdagloon met 20%
Vanaf 2029 wordt het maximumdagloon met 20% verlaagd. Dit heeft negatieve gevolgen voor werknemers met hogere inkomens die in een WW- of WIA-uitkering terechtkomen. Volgens UWV-gegevens ontvingen in 2025 ruim 77.500 mensen een uitkering boven het huidige maximumdagloon, en nog eens 83.000 mensen met een uitkering onder het huidige maximumdagloon maar boven het nieuwe vanaf 2029 geldende maximumdagloon. Zij worden extra geraakt.
Gevolgen voor werkgevers
Door de IVA af te schaffen, verschuift het financiële risico nadrukkelijker richting eigenrisicodragers en publiek verzekerde werkgevers. Doordat meer mensen een WGA-uitkering krijgen in plaats van een IVA-uitkering, wordt de groep waarvoor eigenrisicodragers langdurig verantwoordelijk zijn groter en neemt ook de re-integratieverplichting toe.
Verder vervalt de compensatieregeling transitievergoeding bij langdurige arbeidsongeschiktheid voor nieuwe gevallen per 2028, wat een extra kostenpost voor werkgevers meebrengt.
Voor werkgevers zijn de volgende punten van direct belang om te monitoren:
- De toekomst van de IVA en de gevolgen voor eigenrisicodragers en de Whk-premie
- De uitkeringslasten bij een groeiende WGA-populatie
- Het wegvallen van de compensatieregeling transitievergoeding
- De hoogte van aanvullende WIA-verzekeringen bij een lager maximumdagloon
In perspectief plaatsen
Het is van belang de plannen in perspectief te plaatsen. De coalitie heeft in zowel de Eerste als de Tweede Kamer geen meerderheid, waardoor het nog onzeker is in welke mate het akkoord in deze vorm wordt uitgevoerd.
Minister Vijlbrief van Sociale Zaken heeft na het ultimatum laten weten binnen enkele weken met een voorstel te komen dat zowel de WW, WIA als AOW aan bod laat komen. De bezuinigingen helemaal van tafel halen, zoals de vakbonden eisen, wilde hij op dat moment nog niet toezeggen.
Equivalence volgt de parlementaire behandeling van deze plannen op de voet en publiceert updates zodra er meer duidelijkheid is.